Kindergarten Adventures | Phần II: Công cuộc chuẩn bị

Bên cạnh việc tìm chọn trường cho con, nhiều bố mẹ cũng lo lắng về vấn đề con đi học những buổi đầu khóc quấy, không hợp tác. Ở bài viết thứ hai này, mình xin chia sẻ với mọi người cách mà mình áp dụng cho bạn Xốp trong khoảng thời gian đầu đi học.

PHẦN II: CÔNG CUỘC CHUẨN BỊ TRƯỚC KHI ĐI "BỘ ĐỘI"




* Chuẩn bị chon con đi Mầm non/Mẫu giáo:

Mình có nghe được ở đâu đấy câu nói "Nuôi con không phải cuộc chiến", và đối với mình thì câu đấy chẳng đúng tí nào! Nuôi con với mình đich thực là một cuộc chiến, cuộc chiến với ông bà nội ngoại vì phương pháp dạy và nuôi của mình khác với thế hệ trước; cuộc chiến với con vì nhiều lúc con ươn, con ốm, con đau, thực sự rất mệt mỏi và stress; cuộc chiến với những ánh mắt của người ngoài cuộc nhìn vào và so sánh, kêu ca v.v..

Trẻ con thực sự là một cá thể rất thú vị. Sự nhận thức của các con phát triển một cách đáng kinh ngạc, và nếu được sự chú ý dạy dỗ, quan tâm từ bố mẹ thì sự nhạy bén đó sẽ càng ngày càng phát triển hơn.

Trước đây khi bạn Xốp còn nhỏ, khi có người hỏi rằng "bao giờ thì cho con đi học mẫu giáo?" mình cũng rất lăn tăn. Ừ nhỉ, là bao giờ? Bao giờ thì con có nhận thức đủ để đi mẫu giáo? Bao giờ thì con cảm thấy sẵn sàng để đến một thế giới mới khám phá mà không cần có cha mẹ ở bên? Bao giờ con mới đủ dũng cảm để "tự lập" vài tiếng đồng hồ không có mẹ? Bao giờ?

Thực ra câu trả lời không phải quá khó. Khi trẻ đã sẵn sàng, trẻ sẽ có những biểu hiện giống như "ra dấu hiệu" để bố mẹ nhận thấy.

Ví dụ như bạn Xốp, khoảng ngoài 2 tuổi nhận thức của bạn phát triển rất nhanh, bạn học bảng chữ cái, học đếm và học hát rất tốt. Ngôn ngữ của bạn vì thể có sự tiến bộ đến vượt bậc, chỉ trong vài tháng từ "ngọng líu ngọng lô", bạn đã nói năng rành rọt từng câu chữ và có thể biểu đạt được ý nghĩ của mình đến 80-90% thông quá ngôn từ và động tác, biểu cảm khuôn mặt. Tức là, tốc độ tiếp nhận kiến thức của bạn Xốp đang ở giai đoạn vô cùng tuyệt vời, và lượng kiến thức bạn thu nạp được vào bộ óc quả thực đáng kinh ngạc. Vì vậy, cho bạn đi học thời điểm này để bạn hiểu thêm, biết thêm nhiều điều, có điều kiện giao lưu với các bạn đồng trang lứa là vô cùng thích hợp.

Thế rồi ở nhà thì bạn Xốp cũng bắt đầu ý thực được việc các anh chị hàng xóm "đi học", không còn ở nhà chơi với bạn nữa. Cả ngày bạn thui thủi với bác giúp việc và cụ, bạn chán. Tối đến cho bạn xuống sân, thấy các anh chị lớn đeo cặp đi học thêm ở một căn hộ trong khu rồi tan học chạy nhảy hò hét, bạn thích lắm,  bạn luôn mồm "mẹ ơi con muốn đi học!"...Và đó là lúc mình nhận thấy rằng: đã đến lúc con cần phải đi học!

Đi học - nó không đơn giản chỉ là tìm trường tốt cho con, tìm lớp tốt cô tốt cho con là xong. Mà mình nghĩ nó còn cần có sự chuẩn bị kĩ lưỡng, mà quan trọng nhất là từ phía con. Mình tạm chia ra thành 2 phần đó là chuẩn bị thể lực & chuẩn bị tâm lý.

1. Chuẩn bị thể lực 

Bẩm sinh bạn Xốp không phải là người có thể lực tốt, thường xuyên ốm. Hệ tiêu hóa và hệ hô hấp của bạn cũng kém hơn so với các bạn cùng trang lứa. Vì vậy, khi gửi con đi học, mình sợ nhất là con bị ho - sổ mũi để rồi bị viêm phế quản, viêm phổi; và táo bón. Đây là những "bệnh" hầu như bạn nào đi học cũng gặp phải, nhưng mình nghĩ tìm cách hạn chế vẫn là điều tốt.

Điểm đầu tiên mình muốn lưu ý với các mẹ đó là hãy cho con đi tiêm đủ các mũi trong chương trình tiêm chủng mở rộng.

Mình cho bạn Xốp đi khám ở trung tâm tiêm chủng VabioTechcare do được một người bạn giới thiệu. Trong suốt quá trình từ lúc sinh con đến bây giờ, mình đều tin tưởng chất lượng vắc-xin và dịch vụ ở trung tâm này. Chỉ cá biệt có lần duy nhất mình không thể chờ mũi 6 trong 1 tiêm vì đã trễ đến cả tháng nên đành phải cắn răng đưa bạn đến Family Medical Practice Hanoi.

Một trong những điểm các mẹ cần lưu ý là nhớ lịch tiêm lại của con và cho con đi tiêm đúng thời gian quy định. Sổ tiêm chủng của con là một trong những loại "giấy tờ" quan trọng mà mình cẩn thận cất giữ và thường xuyên lôi ra kiểm tra để check lại lịch tiêm.

Bạn Xốp được mẹ cho đi tiêm khá đầy đủ tất cả các mũi trong chương trình tiêm chủng mở rộng. Mình quan niệm đưa con đi tiêm là cho con một "cơ hội" để đối chọi với bệnh tật, giúp con tăng cường khả năng đề kháng và tránh các tác hại xấu mà bệnh có thể gây ra.
Mẹ nên nắm rõ lịch tiêm chủng của con để đưa con đi tiêm chúng đúng thời điểm, đúng tháng tuổi. Khoảng ngoài 18 tháng, hầu như các bạn bé đã được tiêm gần như tất cả các mũi cơ bản nhất.

Khoảng 4 tháng trước khi đăng ký học mẫu giáo, mình đưa bạn Xốp đi khám dinh dưỡng.

Khoan nói đến những tiêu cực mà các mẹ có thể đọc được trên các diễn đàn, cũng như những cái nhìn - bình luận mang tính giễu cợt việc cho con đi khám dinh dưỡng. Mình nghĩ, những người đưa con đi khám và có nhận xét như trên, chưa gặp phải người có cái tâm và gặp đúng phương pháp bổ sung dinh dưỡng cần thiết cho trẻ.

Mình cho bạn Xốp đi khám ở Viện Dinh dưỡng ứng dụng - Tòa nhà Việt Hàn chỗ ngã tư Kim Ngưu - Minh Khai. Cô Hòa - Viện trưởng - trực tiếp thăm khám, kiểm tra, tư vấn và kê đơn thuốc cũng như hướng dẫn lịch ăn uống để bổ sung chất cho trẻ mà không nhồi nhét.

Điểm mình thích ở Trung tâm này là số lượng trẻ đến khám không đông, mỗi trẻ đến sẽ được khám và tư vấn trong đúng 1h đồng hồ. Kèm theo đó, Viện sẽ theo dõi sự phát triển của các em theo từng tháng để có sự can thiệp và bổ sung chất còn thiếu thích hợp.

Tại nơi khám có khu vực chơi cho trẻ, tuy không rộng rãi nhưng sạch sẽ, nhiều màu sắc, trẻ có thể vui chơi ở đây trong lúc bố mẹ ngồi nghe tư vấn từ bác sĩ. Phòng khám vắng vì vậy không gian cũng đỡ xô bồ hơn.

Mình chưa bao giờ cho rằng bạn Xốp bị suy dinh dưỡng, và bác sĩ ở Viện cũng công nhận như vậy! Bạn Xốp chỉ bị thiếu cân - thiếu chiều cao một chút so với chuẩn (mà lý do chính là vì bạn uống kháng sinh hơi nhiều vì vậy sự hấp thụ chất bị giảm) còn lại từ nhận thức cho đến trí tuệ của bạn đều phát triển rất bình thường. 

Mục tiêu của mình khi đưa con đi khám chỉ là tăng cường thể lực và sức đề kháng, có lẽ vì vậy mà tâm trạng cũng nhẹ nhàng và vui vẻ hơn. Nhiều mẹ đưa con đến khám lần đầu tiên, nhìn thấy bạn Xốp đến khám lần 2 lần 3 đều hỏi kiểu "khám về có chịu ăn không?", "uống thuốc có tăng cân không?" khiến mình thấy mọi người dường như nặng nề chuyện ăn uống quá. Cứ ép con ăn, ép con uống thuốc để lên cân trong khi con không thích thì đi khám dinh dưỡng cũng bằng không.


Trong vòng 3 tháng khi đi theo chế độ ăn và thuốc bổ sung chất của Trung tâm (mình xin nhắc lại là không hề nhồi nhét, nấu cháo/cơm đúng cách, chỉ cho ăn vừa đủ, bắt đầu bằng một lượng vừa vừa sau đó nếu cảm thấy bạn Xốp hào hứng ăn uống thì mới tăng thêm lượng ăn, bổ sung bằng sữa và các khoáng chất), bạn Xốp có những thay đổi đáng kể về chiều cao, cân nặng và đặc biệt là thể lực, sức đề kháng. Sau đó, khi thấy con đã đạt được những điều mà mình muốn theo phác đồ điều trị, mình sẽ cắt giảm dần lượng thuốc và thực phẩm chức năng của con, thay bằng các thực phẩm thường.

Mình là một bà mẹ hiện đại, mình cũng đọc - tham khảo nhiều tài liệu và các chương trình truyền hình về vấn đề dinh dưỡng và trẻ suy dinh dưỡng. Quan điểm về việc suy dinh dưỡng của trẻ trên thế giới rất khác ở Việt Nam, không chỉ phụ thuộc vào vấn đề chiều cao, cân nặng... mà còn phụ thuộc cả vào sự phát triển tâm sinh lý, sự nhận thức và phát triển vận động của trẻ. Khi về Việt Nam, với truyền thống thích trẻ bụ bẫm, béo tốt, nhiều ông bố bà mẹ và thậm chí cả bác sĩ dinh dưỡng đều cho rằng trẻ phải béo, phải đủ chiều cao cân nặng chuẩn WHO thì mới là trẻ không suy dinh dưỡng, thiếu hụt chiều cao cân nặng là suy dinh dưỡng hết! 

Mỗi bé đến đây đều được chụp ảnh - theo dõi quá trình tiến bộ theo từng tháng.

Vẫn biết đó là quan điểm sai lầm và ngành Y tế đang từng bước khắc phục sai lầm này, nhưng không thể phủ nhận: trẻ không có thể lực tốt thì việc trẻ theo kịp các bạn cùng trang lứa trong việc học tập sẽ gặp khó khăn. Chỉ đơn giản: trẻ đi học, nếu như ốm quá nhiều và nghỉ quá nhiều sẽ mất nhiều bài giảng hay, khi đi học sẽ không bắt kịp với lượng kiến thức mà các bạn được học trong những ngày qua, thậm chí nếu muốn bắt kịp trẻ lại phải cố gồng mình lên để theo và vô hình chung, trẻ lại yếu đi, vì mới ốm dậy thể lực chưa hoàn toàn hồi phục.

Vì vậy, việc chuẩn bị thể lực cho con là một trong những "lộ trình" mình đề ra và bắt buộc thực hiện theo một cách nghiêm túc để con có được bước đệm tốt nhất trước khi bước vào giai đoạn quan trọng này.

2. Chuẩn bị về tâm lý

Nhiều mẹ quan điểm rằng chọn trường tốt, cô tốt, bạn tốt thì khi trẻ đi học sẽ hứng thú mà hòa nhập được. Cũng có nhiều mẹ lại cho rằng, khi trẻ đi học thì phải để trẻ tự hòa nhập vào môi trường mới, học cách tự lực cánh sinh. Với mình, dù áp dụng phương pháp nào như trên đều rất nguy hiểm.

Trẻ đang ở nhà, trong một môi trường quen thuộc, với những người quen thuộc. Đột nhiên một ngày không hẹn trước, trẻ được đưa đến một nơi hoàn toàn lạ lẫm, cô giáo và bạn bè trẻ cũng chưa từng gặp bao giờ. Trẻ không biết mình phải làm gì, phải bắt đầu như thế nào. Quan trọng hơn, bố mẹ - những người thân thiết với trẻ không ở bên cạnh để chỉ bảo, trẻ đương nhiên sẽ cảm thấy hoang mang - sợ hãi và dẫn đến việc khóc quấy đòi mẹ.

Các cô giáo mầm non khi thấy trẻ quấy khóc như vậy thường nói với phụ huynh rằng đó là bình thường. Đương nhiên điều đó là bình thường, bởi công việc hằng ngày của các cô tiếp xúc với vô số trẻ như thế. Nhưng với người làm bố làm mẹ, thì đừng nên nghĩ đó là bình thường. Đó là tổn thương tâm lý sâu sắc trong trẻ. Với các trẻ mạnh dạn, việc bị bỏ lại một mình trong môi trường mới sẽ nhanh chóng qua đi. Nhưng với trẻ nhút nhát thì sao? Nó sẽ khiến trẻ sợ hãi và không hợp tác với bố mẹ trong việc đi học. Từ đó dẫn đến việc đi học trở nên khó khăn, trẻ chống đối. Vì vậy, bên cạnh việc chuẩn bị thể lực, thì việc chuẩn bị tâm lý cho trẻ là rất quan trọng.

Mình thực hiện theo hai cách:

* Cách đầu tiên là thường xuyên nói chuyện với con về trường lớp, thầy cô và các bạn. Rằng đi học vui như thế nào, cô giáo dạy nhiều điều ra sao, các bạn chơi vui như thế nào, có nhiều đồ chơi và sách vở v.v.. Để bạn có được sự hào hứng khi đi học. Đây là cách đánh vào tâm lý trẻ từ từ, tạo sự háo hức cho trẻ bởi trẻ không hiểu "trường học", "cô giáo", "bạn bè" là gì... vì vậy khi được bố mẹ "tuồn" cho những ý nghĩ tươi đẹp khi đến đó có nhiều đồ chơi, được học múa hát, được học vẽ v.v.. sẽ tạo sự thích thú tò mò xen lẫn háo hức.

Cho con đi chơi ở công viên, các khu vui chơi và nói rằng "đi học các cô hay cho con đi chơi như thế này lắm!", trẻ sẽ cảm thấy hứng thú ngay!

Cách này nghiêm cấm ở nhà bố mẹ đánh mắng trẻ lôi "cô giáo", "trường học", "đi học" ra dọa dẫm. Vô hình chung sẽ khiến trẻ sợ đi học, sợ cô giáo, không tốt tí nào.

* Tiếp theo đó, 1 tháng trước khi chính thức nhập học, mình xin phép với nhà trường nơi con mình đến học được đi học thử nửa ngày (khoảng 9h - 12h) và có người đi cùng, sau đó khi đã ổn ổn sẽ là nửa ngày mà không có người nhà đi cùng, tiếp đó là đi muộn về sớm (khoảng 9h đến và 3h đón về, có thể ăn sáng ở nhà rồi hãy đến trường), và cuối cùng là đi full ngày (7h30 - 4h)

Công cuộc này kéo dài khoảng 2 tuần là tối đa. Với mỗi bé sẽ có thời gian khác nhau, nhưng tốt nhất không nên quá dài, trẻ sẽ tự nghĩ rằng: "à, đi học là có người nhà đi cùng", đến khi cho trẻ đi lớp 1 mình trẻ sẽ quay ra quấy khóc. Nhiều trường hiện tại cũng có chương trình làm quen như thế này với mức phí khác nhau, các mẹ tham khảo ở văn phòng trường để có thêm thông tin.

Mình coi đây là những "cọ sát" ban đầu để bạn Xốp có được những sự hình dung nhất định về việc thế nào là "trường", thế nào là "cô giáo", thế nào là "đi học", thế nào là "các bạn". Đồng thời, cũng là cách để mình theo dõi xem cách thức các cô dạy trẻ ở lớp, tổ chức lớp học ra sao, cách các cô cho ăn và thực phẩm như thế nào. Dù gì "trăm nghe không bằng một thấy""trăm thấy không bằng một thử"!

Các mẹ đừng lo là nhà trường không khuyến khích hình thức này. Với các trường Công lập thì mình không biết nhưng ở các trường Tư thục và Dân lập, họ rất tạo điều kiện bởi hầu như các gia đình cho con đi học trường Tư đều chuẩn bị về mặt kinh tế. Mà rõ ràng kinh tế là thứ mà các trường Tư thục và Dân lập chú trọng để duy trì trường do không có chế độ bao cấp như trường Công.

Cách này là cách tạo điều kiện cho trẻ từ từ làm quen với môi trường mới, không vội vã, để trẻ có được những trải nghiệm bước đầu thuận lợi.

Ở bài sau, mình sẽ chia sẻ kĩ hơn cho mọi người giai đoạn đầu mới đi học theo phương pháp "chút một chút một" mình đã chia sẻ trên kia :)

(Còn nữa)

Chỉnh sửa bởi Mrs.Méo. Được tạo bởi Blogger.